TEKNOLOJİ
Giriş Tarihi : 21-12-2021 18:53   Güncelleme : 21-12-2021 19:17

NFT Nedir? Nasıl Yapılır? Nasıl Kullanılır?

Geçtiğimiz günlerde adını sıkça duymaya başladığımız açılımı Non-Fungible Token olan NFT kavramı dijital dünyanın yeni odak noktası haline geldi. Blok zinciri ve kripto para teknolojisi altyapısını kullanarak sanat eserlerini dijital bir varlık olarak tescil ettirme ve satma imkânı sağlıyor. Peki hayatımıza büyük bir hızla giriş yapan NFT nedir? Nasıl alınır? Nasıl kullanılır? NFT Örnekleri nelerdir? gibi detayları haberimizde inceleyelim.

NFT Nedir? Nasıl Yapılır? Nasıl Kullanılır?

 

NFT Nedir?

Türkçe’de "değiştirilemez token" olarak tanımlanan NFT (Non-Fungible Token), blockchain (blok zinciri) üzerinde şifrelenmiş/kayıt altına alınmış ve benzersiz yani eşi olmayan token (jeton) anlamını taşıyor. Diğer bir ifadeyle fiziksel bir varlığa sahip olan koleksiyon parçalarının dijital ortamdaki eserlerine sahip olmak için kullanılan bir dijital sertifika olarak tanımlanıyor.

Döviz, hisse senedi, bitcoin veya altın gibi değişebilen varlıkların aksine ‘değiştirilemez' olan NFT varlıkların her biri benzersiz olarak ifade ediliyor. Mesela bir bitcoinin farklı değerlere sahip olduğunu varsayalım. Bu değerler artık bir birim olarak tanımlanmaktan çıkıyor. İşte NFT’deki durum da aynen bu şekilde işliyor. Aynı varlıktan çok sayıda olmasına karşılık aralarından birisinin orijinalliğinin ve sahibinin kesin olarak bilinebilmesini sağlıyor. Blockchain teknolojisi sayesinde kayıt altına alınan NFT alışverişleri, içerisindeki veriler değiştirilemeyecek şekilde şifreleniyor. Bu sayede bu varlıklar silinemez, kopyalanamaz ve başka bir değerle eşleştirilemez gibi özelliklere sahip oluyor. Bu nedenle NFT varlıkları benzersiz olarak tanımlanıyor ve bu benzersizlik durumu sayesinde satış rakamları milyonları bulabiliyor. Bu teknolojinin sağlamış olduğu diğer bir avantaj ise bu varlığın/sanat eserinin sahibinin ve piyasa değerinin takip edilebilir olması. Eser sahibi varlığını sattıktan sonra o varlığın el değiştirmesi halinde de o satış üzerinden komisyon alabiliyor. Bu da eser sahibinin haklarının ve eserin değerinin korunması açısından önemli bir durum olarak arz edilebilir.

NFT Nasıl Alınır? NFT Nasıl Kullanılır?

NFT eserine sahip olabilmek için öncelikle bir dijital cüzdana sahip olmanız gerekiyor. Sonrasında da satın almayı gerçekleştireceğiniz platformu belirlemeniz. Bu platformlar arasında en çok öne çıkanlar: OpenSea, SuperRare, VIV3, Rarible. Her blok zinciri kendi standartlarına sahiptir, farklı cüzdan hizmetlerine ve buna uyumlu platformları vardır. Seçtiğiniz platformun/pazar yerinin hangi kripto para birimiyle çalıştığını bilmeniz ve dijital cüzdanınızı onunla finanse etmeniz gereklidir. Ethereum blok zinciri hizmeti şu anda bu işte kullanılan altyapılar içerisinde lider konumdadır. Satın alacağınız esere karar verdikten sonra cüzdanınızı bu platform üzerinden aktif etmeniz ve eserin sahibiyle iletişime geçmeniz gerekiyor.

NFT oluşturup satabilmek için yine bir dijital cüzdana sahip olmanız ve platformunuzu buna göre belirlemeniz gerekiyor. Dijital ortama aktardığınız her türlü dosya (resim, video, ses, gif) NFT olarak kullanılabiliyor. Farklı standartlara sahip blok zinciri platformlarından birini seçtikten sonra buraya üye olarak ilgili dosyayı sisteme yüklemeniz gerekiyor. Bu esnada yüklediğiniz dijital varlığın kopyasının olup olmadığı sorgulanır. Ardından varlığınızla ilgili adımları uygulayarak NFT’ye dönüştürdükten sonra gerekli bilgileri girip fiyatlandırmasını yapıyorsunuz. Sonrasında eseriniz dijital pazardaki yerini almış oluyor.

NFT Örnekleri

NFT'ye örnek olarak pek çok farklı alandaki eserler gösterilebilir. Sanatçıların resimleri veya videoları, spor kulüplerine ait kartlar, internet domain adları, ünlü kişilerin tweetleri, sanal araziler, oyun karakterleri, müzikler gibi geniş bir alanda örnekleri olduğunu söyleyebiliriz. Bunlardan en çok konuşulanlara birkaç örnek vermek gerekirse:

Bugüne kadar gerçekleştirilen en yüksek değere sahip NFT satışı sanatçı Beeple'a ait. Müzayedeye çıkardığı "Everydays: The First 5,000 Days" oldu. 69,4 milyon dolara (yaklaşık 523 milyon Türk lirası) satılan eser Beeple’ın 5 bin parçasından oluşan resimlerin bir derlemesi.

Diğer bir örnek ise Twitter’ın kurucusu olan Jack Dorsey'e ait. Dorsey Twitter’da yayınladığı ilk tweetini NFT olarak tam 2.9 milyon dolara sattı.

İnternetin kurucusu olarak tanınan Tim Berners-Lee o dönemde yazmış olduğu internetin ilk kaynak kodlarını NFT olarak satışa çıkardı. Berners-Lee WWW’nun kaynak kodunun dijital olarak imzalanmış haline 5.4 milyon dolara alıcı buldu. İnternetin kaynağını oluşturan bu kod yaklaşık olarak 10.000 satır uzunluğunda. Bu konuyla ilgili daha detaylı bilgi almak için bakabilirsiniz.

Geçtiğimiz günlerde Türkiye’nin SpaceX aracılığıyla uzaya fırlattığı TÜRKSAT 5-B uydusunun görüşmeleri sırasında Cumhurbaşkanı Erdoğan Elon Musk'a bir NFT hediye etti. Türkiye’deki çocukların Türksat 5A uydusu için çizmiş olduğu farklı resimlerden oluşuyor.

Son olarak dijital sanatçı olan Refik Anadol’un yapay zeka sistemleriyle oluşturduğu “Machine Hallucinations – Nature Dreams : AI Data Sculpture 2021 1/1” isimli eseri 300,6942 ETH’nin karşılığında yani 1.1 milyon doların (18 milyon TL) üzerinde bir rakama alıcı buldu. Bu anlamda gerçekten büyük bir başarıya imza atmış olan sanatçımızı tebrik ediyoruz. Eserin satışının yapıldığı platforma ulaşabilirsiniz.

Konuyla ilgili daha fazla bilgiye sahip olmak isterseniz Doç. Dr. Ali Murat Kırık’ın ilgili haberini izleyebilirsiniz.

 

Haber: E. Rumeysa TERZİOĞLU

Murat HocaMurat Hoca